Astrofisika

Katie Bouman: izen-abizenez

2019/04/23

Harrigarria dirudien arren, zulo beltzaren irudia lortzeko proiektuan nabarmendu den izen nagusia ez da astronomoa edo astrofisikaria, informatika ingeniaria baizik. Eta are harrigarriagoa da informatikari hori emakumezkoa izatea, berekin proiektuan lanean aritutako hamar ingeniarietatik zortzi gizonezkoak baitira. Gaztea da, gainera; 29 urte baino...

Zulo beltz baten lehen irudia erakutsi du EHT teleskopioak

2019/04/10

Nola atera argazki bat, definizioz hautemanezina denari? Hau da zulo beltzaren definizioa, Elhuyar ZTH Hiztegi Berrian: bertatik ez materiari ez argiari irteten ez uzteko adinako eremu grabitatorioa sortzen duen gorputza. Horren arabera, ezin zaio argazkirik atera. Alabaina, zulo beltz baten irudia erakutsi du, lehen aldiz, EHT (event horizon edo gertaeren muga) teleskopioko lantaldeak; M87 galaxiaren zulo beltza, hain zuzen.

Unibertsoaren musikaren bila: uhin grabitazionalak

2019/03/01

Duela 1.000 milioi urte inguru, Proterozoiko garai geologikoa amaitzen ari zen Lurrean. Bizitza konplexurik ez zen artean eratu, baina organismo sinpleak existitzen ziren, eta gure atmosfera oxigenoz betetzen ari zen; planeta, organismo konplexuagoetarako aproposa bihurtzen. Bitartean, unibertsoaren beste muturrean, 30 km-ko erradioko bi zulo belt...

Ilargian jaso dute Lurreko arrokarik zaharrena izan daitekeena

2019/01/31

Apollo 14ko astronautek 1971n Ilargian hartutako laginen artean, jatorriz Lurrekoa den arroka bat aurkitu dute. 4.011 milioi urte baino gehiago ditu, eta, dirudienez,  talka baten ondorioz askatu zen Lurretik eta iritsi zen Ilargira. Earth and Planetary Science Letters aldizkarian argitaratu dute ikerketa. Haren arabera, aurkikuntza aparta da, Lur...

Zulo beltzen kartografia

2019/01/09

Zulo beltzen inguruko datu esanguratsuak plazaratu dituzte Nature eta Science aldizkarietan argitaratutako bi ikerketak. Batetik, zulo beltz txiki baten ingurua kartografiatu dute astronomoek, nolakoa den argitzeko; eta, bestetik, zulo beltzen biraketa-abiadura kalkulatzeko modua aurkitu dute. Zulo beltzaren ingurua kartografiatzeko, Nazioarteko E...